سلام
شفيعي كدكني مي گويد: ضعر حادثه ايست كه در زبان روي مي دهد.
نزار قباني مي گويد: شعر انتظار چيزي ست كه انتظار نمي رود !
با عنايت به اين دو جمله زيبا در تعريف شعر به يك نكته مشترك مي رسيم: شعر يك اتفاق نا منتظر است.
از سوي ديگر داريوش آشوري در كتاب شعر و انديشه آورده است: (مهمترين مايه شعر … تجربه شاعرانه از هستي ست.)
اين اتفاق نا منتظر شاعرانه شايد در برهنه ترين حالتش در ترانه نمود مي يابد!
ترانه شعري كاملا سهل و ممتنع است. ساختار زباني ترانه بر گرفته از زبان روز مره و كوچه بازاري و آكنده از كنايات و تكيه كلامها و اشارات عاميانه است.
آشوري مي گويد : (جدا شدن زبان شعر از تنه زبان را به جدا شدن راسته پرندگان از خزندگان مي توان مانند كرد.)
اين مهم نيز در ترانه نمود واضح تري دارد . خلق فضايي شاعرانه در بطن كلماتي كه بسيار ساده اند . و آنگاه كه ترانه به اوج خود مي رسد گويي چنان است كه از خاكي ترين خزنده افلاكي ترين پرنده سر بر مي كشد !
ترانه شايد پر مخاطب ترين نوع شعر باشد. نگرشي گذرا به اقبال شعر هايي چون پريا ، دختراي ننه دريا ، مردي كه لب نداشت و… از بامداد بي غروب و علي كوچيكه اثر زيباي فروغ و اشعاري از اين دست در ميان شعراي معاصر گواه همين مسئله است.(هر چند به خصوص اشعار ياد شده از شاملو از لحاظ حيطه واژگاني بيشتر به شعر فولكلور نزديكند.)
از قدما نيز بلافاصله به ياد بابا طاهر و دو بيتي هاي بي بديلش مي افتيم.
همه اين مسائل از ترانه رسانه اي شاعرانه ساخته است كه به مدد سادگي و صميميتش و البته حس و عاطفه سرشارش ارتباطي عميق با مخاطب عام و خاص بر قرار مي كند.
ترانه شعر مطلق است فارغ از آرايه هاي زباني آنچناني و قلنبه گويي هاي فلسفي! سياليتي ست كه تو را با خود همراه مي كند و اين چنين مي شود كه در گپ زدني صميمانه ، شاعر تمام شاعرانگي اش را در برابر صداقتت چونان آينه اي به قضاوت قرار مي دهد تا ( از تو ابديتي بسازد).
ترانه با گوشت و خون اين مردم گره خورده است . زيبا ترين و احساسي ترين آثار قومي به خصوص در مورد مفاخر قوم را در ترانه ها مي توان جست. راستي به نظر شما آيا شعري زيباتر از ترانه معروفي كه براي ميرزا كوچك خان سروده شده –و در سالهاي اخير توسط استاد پوررضا بازخواني شده - وجود دارد؟
ترانه متاسفانه به واسطه يكسري يكسونگريها تا مدتها از عرصه شاعرانگي معاصر كشور حذف شده بود.خوشبختانه در سالهاي اخير با نگرشي مثبت انديشانه تر فضا براي حضور مجدد ترانه سرايان گشوده تر شد و استعداد هاي درخشاني چون يغما گلرويي ، افشين يداللهي و… نشان دادند اين قالب معصوم و صميمي چقدر جا براي نوآوري و شاعرانگي دارد.
بحث در مورد ترانه طولانيست . ادامه اش را موكول مي كنم به بعد تا بيشتر و بهتر و البته دقيق تر به آن بپردازيم و از كليه دوستاني كه در اين زمينه نظري دارند دعوت به همفكري مي كنم.
…
ادامه بحث عشق رو كه يادتون نرفته ؟! به اون دو تا سوال فكر كردين ؟! فردا به اون بحث ادامه ميديم هر چند هنوز هيشكي مارو تحويل نگرفته و همقدممون نيست !! عاشقان تنهايانند!!!
سيامك